سـاختمان اداری مـجتمع مـس شهـربابک

کـارفرما: شـرکت ملی صـنایع مـس ایـران

دوره اجـرا: از سال 1398 تا کـنون

مـهندس سپهر سعیـد مـدیر پـروژه

     سـاختمان اداری مـجتمع مـس شهـربابک بـه درخـواست کـارفـرما، بنایی با تـرکیب چند کاربـری مـتفاوت بود که باید امـکان استقرار و متمرکز­سازی کـادر مـدیریتی و سـتادی مـجموعه را در دل خـود به‌­وجود می‌آورد.

شـرح پـروژه

 

    ساختمان اداری شهربابک از معدود ساختمان‌های جامع اداری در کشور است که کاربری‌های گوناگون را در دل خود جای داده و نیازهای بیان­‌نشده‌­ی طیف وسیعی از کاربـران را لحاظ کرده است. این ساختمان شامل بخش‌های اداری، سالن همایش، مـجموعه­‌ی آموزشی، کلینیک پـزشکی، رستوران و فضاهای رفاهی است. زیربـنای ساختمان حدود 30 هزار مترمربع و مجهّز به زیـرساخت‌های کامل برای برگزاری همایش‌های ملی و منطقه‌ای است. همچنین ساختمان به سبکی کاملاً مدرن و شاخص در سطح بین‌­المللی طراحی شده که می‌­شود ادعا کرد جامع‌­ترین و زیباترین ساختمان اداری در کشور است.

 

مـطالعات و جمع‌آوری اطلاعات و تهیه بـرنامه فیـزیکی:

 

     خواسـتگاه تعـریف یک پـروژه و ارزشی که از پس آن باید خلق شـود، مـرحله­‌ی اول شناخت و هدف‌گذاری مـهندسی آن پـروژه است. سـاختمان اداری مـجتمع مس شـهربابک به درخواست کـارفرما، بـنایی با ترکیب چند کاربـری مـتفاوت بود که بایـد امکان استقرار و متمرکز­سازی کادر مدیریتی و سـتادی مـجموعه را در دل خود به­‌وجود می‌آورد؛ که با فـراهم آوردن زیـرساخت‌ها و مـحیطی مـطلوب سبب افـزایش سطح تعاملات و بهره‌وری پرسنل گردد. همچنین نمود خارجی بنا، ساختمانی فاخر و معرف مجموعه در سطح ملی از دیـگر خواست‌های کـارفرما بود. در همین راستا، اطلاعات مربوط به عملکرد و نحوه­‌ی تعاملات امور در جلسات حضوری و با تکمیل فرم‌های تهیه­‌شده برای این امر جمع‌آوری شد و با مطالعه­‌ی استانداردهای مربوطه و استخراج ضوابط، سرانه‌های لازم برای هر کاربری و هر فضا تعیین گردید و نهایتاً برنامه­‌ی فیزیکی پروژه و حدود زیـربنایی آن مشخص شـد.

 

تـحلیل سـایت:

 

     تـجزیه و تحلیل مـعماریِ سایت، فـرآیندی است برای ارزیابی یک مکان خاص از حیث خصوصیات فیزیکی، روحی و اجتماعی آن با رویـکرد توسعه­‌ی آن با یک راه­‌حل مـعماری که هم زمـینه­‌ی داخلی و خارجی آن را مـورد توجه قـرار دهد و هم موجب تقویت آن گردد. لذا برای توسعه و پایداری یک پـروژه با هر نوع رویـکردی، ابتدا باید سـایت آن سنجیده شود. هر سایت منحصر­به‌­فرد است و از عناصـر پـیچیده‌­ی بسـیاری مانندِ تنوع در توپوگـرافی، مـسیرهای آب، پوشش گـیاهی، زیـستگاه‌ها و الگـوهای آب و هوا، عـوارض مـصنوعی، همسـایگی‌ و هم‌­جواری‌ها و غیره تشکیل شده است که همه­‌ی آن‌ها می­‌توانند و باید بر روند طراحی و تصمیم‌گیری یک طراحِ معمار تأثیر بگذارد.

     تـجزیه و تحلیل مناسب از عناصر موجود و موثر در سایت در ابتدا به تعیین و محل قرارگیری ساختمان‌ها، جهت‌گیری، شکل و فـرم و تعیین جنس مصالح ساخت آن کمک می‌کند، و در ادامـه بر انـتخاب نوع سازه، شیوه­‌ی سـاخت، تأمـین شرایط آسایش و نهایتاً پایـداری پـروژه تأثیر می­‌گـذارد. محل اجــرای پـروژه، در ضـلع شمال سایت مـجموعه­‌ی ورزشی مـس شهربابک انـتخاب شده است. سایت پـروژه مـستطیل شکل و با مـساحتی حدود 30 هزار متربع است که در راسـتای جنوب غربی به شـمال شرقی کشـیدگی دارد. پیرامون سایت اصلی یک دیوار محوطـه بـنا شده که دستـرسی به ساختمان و محل قـرارگیری ورودی و خـروجی‌های آن را تحت تأثیر قـرار می­‌دهد. همچنین امکان دید و استفاده از نور طبیعی از چهار جهت جغرافیایی بـرای ساختمان ممـکن است.

 

طـراحی:

 

     طـراحی کانسپت پـروژه با در نظـرگرفتن ارزش‌ها و الزامات تعریف‌­شده و براساس مطالعات و تحلیلِ سایت پروژه انجام گرفت. قرارگیری کاربری‌های متفاوت در ساختمان، اولویت و تـرتیب جانمایی کاربـری‌ها و امـور مختلف در طـبقات براساس درخواست بـهره­‌برداران و مـیزان مـراجعات و روابـط بـین‌­سـازمانی، نـیاز به تأمین ورودی‌های مـستقل بـرای هر کاربـری، شـکل و ابـعاد سایت، جملگی عوامل تاثیرگذاری بودند که در فرم، تعدادِ طبقاتِ ساختمان لحاظ شدند. بر همین اساس، فرم ساختمان به‌­صورت یک مستطیل کشیده طراحی شد. کلّیت ساختمان به سه حوزه­‌ی کاربری اصلیِ زیر تقسیم شد.

  • فـضاهای اداری
  • فـضاهای رفاهی، آموزشی و درمـانی (کلینیک پزشکی، کتابخانه و کلاس‌های آموزشی، رستوران)
  • سالن هـمایش و بخش نـمایشگاهی

 

جانـمایی فـضاها:

 

     بـخش اداری در انتهای ضـلع غـربی ساختمان قرار داده شد تا نزدیک‌­ترین مسیر و دسترسی مستقیم به ورودی اصلی سایت پـروژه را داشته باشد. همچنین با یک چرخش در فرم سـاختمان در ضـلع غـربی آن (بخش اداری) به سـمت جنوب امـکان استفاده­‌ی حداکـثری از نور جنوب بـرای این بخش فراهم شد.سـالن همـایش در شـرق ساختمان و با تـوجه فرم سـاختمان به‌­صـورت کـشیده و با ورودی مـستقل خود در انـتهای ضلع شـرقی طـراحی شد. فضاهای رفاهی، آمـوزشی و درمـانی در شـمال سالن هـمایش و در طبقات مختلف قرار داده شد. کلـینیک پـزشکی به‌­دلـیل حجم مراجعات در طبقه­‌ی همکف و با ورودی مستقل خود از ضـلع شمالی جانمایی شد و سایر فضاهای عمومی در طبقات بالاتـر و رستوران نیز در آخرین طـبقه که با یک تـراس وسـیع دید خوبی به بـیرون از سایت و محیط‌های اطـراف داشت برای آن فـراهم شد.

 

ارتـباطات عـمودی و افـقی:

 

     ارتباط بین کاربری‌های متفاوت نیز از طریق یک لابی میانی بر قرار شد و برای ارتباط مابـین طبقات علاوه بر آسانسور و پلکان از پل‌ها و رمپ با چشم‌­اندازی از لابی‌ها و محیط بیرونی نیز استفاده شده است که حس معلق و آرامشِ دلپذیری به استفاده‌کنندگان و مراجعین القاء می‌کند.

 

نـما و چـشم‌­انـدازها:

 

     مـبنای طـراحی نـمای ساختمان، تأمین حداکثر دیـد به فضای بیرونی و چشم‌­انداز سـایت و امـکان بهره‌گـیری از نور طبیعی برای تمامی فضـاها بود. بر هـمین مبنا نمای ساختمان به‌صورت شفاف و از جنس شیشه‌های سرتاسری (کرتن وال) انتخاب شد و برای کنترل نور از سایه‌­اندازهای آلومینیومی (شیدر) و  پوشش‌های گیاهی استفاده شد.

 

پـوشش گیاهی و سـبزینگی:

 

     در این پـروژه، از پوشش‌های گـیاهی در داخل سـاختمان نیز با اهداف زیبایی و عملکـردی بـهره مناسب برده شده ‌است. کنترل نور خورشید در ضلع جنوبی ساختمان، سیرکولاسیون و تصفیه‌­ی هوا در فـضای لابی‌ها و ایجاد حس خوش‌آیند و با طـراوت از کاربـردهای مهم و تأثیرگذار استفاده از پـوشش گیاهی در دل پـروژه است.

 

کیفیت فضایی:

 

     این پروژه نیز براساس مبانی اصلی طراحی این شرکت (ایجاد حس خوب در فضا) طراحی شده است. طراحی سقف‌های بلند، لابی‌هایی که علاوه بر تعریف ورودی‌ها به­عنوان مفصل ارتباطی کاربری‌های متفاوت را با پیش‌آهنگی مناسب به هم متصل می‌کند. استفاده از نور طبیعی و بازی سایه و روشن نور در فضاهای عمومی با استفاده از پوشش گیاهی، ایجاد حس زندگی با آوردن سبزینگی در داخل پروژه، ایجاد دید وسیع با طراحی نمای شفاف و شیشه‌ای برای بنا، استفاده از رمپ در ارتباطات عمودی و ایجاد حسِ لذتِ حرکت در فضا، که جملگی در کنار هم سبب ایجاد حسی خوب به کاربران، مراجعه­کنندگان و بینندگان ساختمان از بیرون می­شود.